‘Zeg maar niet dat je sjiitisch bent’

Op de warmste 19 april die ooit is gemeten in Nederland, bevolken grote groepen mensen de terrassen van Utrecht. Ook in de buurt van Theater Kikker, waar de paneldiscussie ‘Muslims Represent!’ zal plaatsvinden.

Bezoekers druppelen langzaam naar binnen, waar ze worden verwelkomd door meevoerende klanken uit de rietfluit van Cengiz Arslanpay. De host van vanavond is Nawal Mustafa. Zij valt gelijk met de deur in huis: ‘we gaan het vandaag over racisme hebben’. Vier sprekers zijn uitgenodigd. Maar eerst een korte inleiding van Dr. Margreet van Es, religiewetenschapper aan de Universiteit Utrecht, die het debat heeft georganiseerd i.s.m. The Hague Peace Projects.

 

Inleiding

Van Es benadrukt dat islamofobie een verzamelterm is voor, ze somt op, een onbestemd gevoel van wantrouwen specifiek gericht tegen moslims, stereotiepe beeldvorming, discriminatie, haatretoriek en expliciet geweld tegen moslims of mensen die voor moslims worden aangezien.

Hoewel ze erkent dat islamofobie een lastige term kan zijn, gaat het vandaag daar niet over. Het onderwerp is: Hoe verzet je je tegen islamofobie? En welke rol speelt diversiteit onder moslims daarbij?

Ook introduceert ze de term intersectionaliteit, wat er op neerkomt dat niemand slechts één identiteit heeft. In de wirwar van verschillende identiteiten en complexe maatschappelijke verhoudingen voeren mensen vaak verschillende battles tegelijk.

Van Es legt uit wat intersectionaliteit betekent aan de hand van haar eigen situatie. Als witte bekeerde moslima wordt zij soms door andere moslims onterecht op een voetstuk geplaatst. Aan de andere kant wekt de combinatie ‘wit’ en ‘moslim’ een specifieke vorm van agressie op bij mensen die toch al sterk gekant zijn tegen moslims en hun religie.

 

Eerste spreker

Halil Ibrahim Karaaslan (docent en secretaris bij het Contactorgaan Moslims en Overheid) begint door voorop te stellen dat het CMO niet alle moslims vertegenwoordigt, maar alleen de koepelorganisaties die zich hebben aangesloten, zoals Diyanet, Milli Görüs, de Süleymanci-groep en nog zeven andere koepels. Islamofobie vindt hij een lastige term. Met alle gewelddadige berichtgeving over moslims snapt hij wel dat mensen angstig kunnen zijn. ‘En met zo’n term is het dan moeilijk om legitieme punten aan te kaarten.’

Als vader is hij radicaler geworden in de betrokkenheid die hij voelt met de strijd tegen islamofobie. ‘Ik heb Turkse roots, maar mijn toekomst ligt hier in Nederland. Na 9/11 werd steeds gezegd dat onze cultuur en religie niet samengaan met Nederland. Ik wil dat mijn kinderen niet in dezelfde sfeer opgroeien, en laten zien dat het wel samengaat.’

Hij stelt drie dingen voor: Eén: Het terugkapen van termen als jihad.  De ‘jihad tegen de nefs’ (strijd tegen het ego) is de belangrijkste jihad die een individuele moslim kan voeren, aldus Halil. Twee: meer empathie in de gesprekken tussen moslims en niet-moslims. En drie: de mogelijkheden creëren dat moslimjongeren zich meer kunnen profileren in de Nederlandse maatschappij.

 

Ibtisam Abaaziz

De volgende spreker, Ibtissam Abaaziz (socioloog en projectleider bij Meld Islamofobie), start met een anekdote over een gebeurtenis van drie jaar geleden in Rotterdam-Zuid. ‘Het is 11 uur in de ochtend, een moslima stapt de tram binnen met haar kinderen. Op het moment dat ze zich wil zich verplaatsen, knijpt een man in haar bil en zegt: “Kijk wat ze onder die hoofddoek heeft verstopt.” Omstanders zeggen en doen helemaal niks. De enige die er wat van zegt is haar eigen vijfjarige zoon: “Blijf van mijn mama af.” Ze doet aangifte bij de politie, maar krijgt te horen dat ze van een mug een olifant maakt en dat ze het maar als een compliment moet beschouwen. De volgende dag gaat ze opnieuw met haar man. Haar aangifte wordt weer niet opgenomen. Ze geeft niet op en raadpleegt Meld Islamofobie. Alleen hierdoor raakt deze zaak bekend.’

Meld Islamofobie is drie jaar geleden, na de aanslag bij Charlie Hebdo, ontstaan. Het doel is om islamofobie in kaart te brengen aan de hand van data en patronen. Ibtissam: ‘Uit onze cijfers blijkt bijvoorbeeld dat vooral vrouwen slachtoffer worden van islamofobie en dat de daders vooral witte mannen zijn.’ Volgens haar kunnen zulke dingen gebeuren omdat islamofobie wordt gelegitimeerd door het politieke klimaat. Verder zegt Ibtissam dat moslimvrouwen een meervoudige strijd voeren: tegen islamofobie, maar ook tegen seksisme in de samenleving in het algemeen en tegen seksisme binnen islamitische gemeenschappen. ‘Onze strijd tegen islamofobie in de maatschappij is pas geloofwaardig als we ook intern de strijd voeren tegen racisme, homofobie en seksisme.’

 

Maame Hammond 

Maame Hammond (orthopedagoog, werkzaam binnen de hulpverlening en het onderwijs) wil hokjes doorbreken door eerst meerdere aan te vinken. Ze spreekt normaliter niet veel over haar geloofsovertuigingen, maar in haar toespraak vertelt ze over de momenten die indruk op haar hebben gemaakt of anderszins zijn blijven hangen. Zo zegt Maame tijdens de verkiezingen in 2017 geraakt te zijn door het verkiezingsprogramma van de PVV. In het verkiezingsprogramma werd gepleit om Nederland op verschillende manieren te “de-islamiseren”. Ze moest aan haar moeder denken, waarvan Maame dacht dat zij weer aan haar dochter moest denken die bekeerd is tot de islam. Daarnaast spreekt zij over de kinderen en jongeren met wie zij werkt en hoe het voor hun is om in dit klimaat op te groeien.

Binnen de hulpverlening heeft Maame enkele ervaringen gehad waarbij onbekendheid met de islam tot vervelende situaties heeft geleid voor iemand die zij begeleidde. Ondanks het feit dat Maame zich voorheen liet raken door negatieve berichtgeving, kiest zij er nu voor om dat niet meer te doen. Daarnaast stelt ze: ‘Mensen die bij voorbaat niet willen luisteren, daar hoef ik niet mee in gesprek. Ik wil gewoon mijn leven leiden. De gesprekken met mensen die oprecht interesse tonen zijn veel leuker!’

 

Fatma Bulaz

De laatste spreker is Fatma Bulaz, organizer bij de vakbeweging. Over islamofobie is ze helder: ‘Zoals de term homofobie niet wordt geproblematiseerd en het evident is dat het om homohaat gaat, is islamofobie voor mij gewoon moslimhaat.’ Ze pleit voor solidariteit met de slachtoffers en vertelt over haar moeder. Een zichtbare moslima die twee keer is bespuugd door witte mensen. Verder stelt Fatma patriarchale structuren binnen islamitische gemeenschappen aan de kaak. Ze voelt zich als vrouw in moskeeën vaak in haar waardigheid aangetast vanwege de kleine ruimtes die aan vrouwen beschikbaar worden gesteld.

Ook benoemt Fatma haar sjiitische achtergrond. Haar ouders zeiden vaak: ‘zeg maar niet dat je sjiitisch bent’. Op school werd ze door Turkse en Marokkaanse leerlingen aleviet genoemd, omdat ze sjiieten niet kenden. Er werden vooroordelen naar haar hoofd geslingerd: ‘jullie bidden toch tot Ali, Ali is toch jullie profeet?’ Een vriendin die openlijk alevitisch was, werd uitgescholden en voor ‘nepmoslim’ uitgemaakt. Altijd had Fatma het gevoel dat ze zich moest bewijzen tegenover soennitische moslims, en uitleggen dat sjiieten ook moslims zijn. ‘Nu heb ik dat losgelaten. Ik hoef mezelf niet te bewijzen.’

 

Paneldiscussie 

De moderator Nawal heeft iets opgemerkt: ‘Alleen Fatma benoemde tot welke stroming zij binnen de islam behoorde. De rest heeft dat niet gedaan. Ik heb dan de aanname dat jullie tot de soennitische meerderheid behoren. Klopt dat?’

‘Niet per se’, zegt Hammond, ‘Ik zie mezelf als moslim. Mijn pad heeft geleid tot de soennitische islam, maar ik wil me niet in zo’n hokje stoppen.’ Ibtissam: ‘In mijn persoonlijke beleving doet dat er niet zo toe. De diversiteit is voor mij een vanzelfsprekendheid.’

Halil: ‘Ik kenmerk mezelf als moslim. We zijn geen homogene groep. Dat is een feit. Ik irriteer me wel aan de intolerantie binnen de gemeenschap. Juist in een land waar we al een minderheid zijn, zouden we meer naar elkaar toe moeten groeien.’

Nawal: ‘Ja, maar jullie hoeven die keuze ook niet te maken. Fatma heeft die keuze niet. Zij moest haar identiteit verbergen. Het is ook een privilege dat jullie hebben als soenniet. Dan vind ik het makkelijk om te zeggen, nee, ik ben moslim. Ik verdeel niet. Dat doen jullie ook niet. Maar toch staan jullie in de machtsposities binnen de islam toch op een positie waar Fatma niet staat.’

Dat vindt Ibtissam een eyeopener en bedankt Nawal voor dit inzicht. Maar in haar eigen onderzoek naar de religieuze beleving onder oudere en jongere Marokkanen ziet ze toch dat hokjesdenken ‘een Nederlands product’ is. Halil is het daar niet mee eens: ‘Nou, Turken zijn ook hokjesdenkers. Turken zien zichzelf toch als net iets beter. En probeer maar eens thuis te komen met een donker persoon. Daar zit nog een enorme kloof.’

Ibtissam antwoordt dat bij Marokkanen de nationale identiteit veel minder een factor van betekenis is. Ze haalt haar eigen onderzoek naar voren, waaruit blijkt dat de islambeleving van jongeren veel meer is gecategoriseerd in termen van ‘salafisme’, ‘spirituele moslim’, enzovoorts.

Bij de tweede ronde wil Nawal dieper ingaan op seksisme. Hoe kaart je dat op een constructieve wijze aan, en wat voor rol hebben mannen daarbij?

Fatma Bulaz: ‘Niet zoals Shirin Musa dat doet. Leefbaar Rotterdam gebruikt haar als stok om moslims in het algemeen een zwieper te geven. Dan streef je dus je doel voorbij.’

Ibtissam: ‘Het moet met bewustwording beginnen.’

Nawal: ‘Is verbinding dan toch the way?

Ibtissam: ‘Verbinding is te beperkend. Want dan reduceer je racisme & islamofobie tot een individueel probleem en ervaringen, en als je dan maar lang genoeg verbindt, dan komt het wel goed. Nee, zo legitimeer je alle racistische incidenten, en kunnen mensen ermee wegkomen.’

Nawal: ‘Maar dan geldt dat dan toch ook voor seksisme intern, toch?

Ibtissam: Ja, patriarchale systemen kaarten we ook aan. En bewustwording kan ook heel confronterend zijn. De grote uitdaging vind ik wel hoe we seksisme kunnen aankaarten, zonder dat dit misbruikt wordt voor islamofobie?

Nawal kijkt naar Halil: ‘Wat is jouw rol als moslimman?’

Halil: ‘Mannen in dominante posities moeten zeggen dat het anders moet. En dat gebeurt dus niet. Wat gebeurt er nu? In de Turkse gemeenschap wordt bijvoorbeeld gezegd dat het gebedshuis van een vrouw haar huis is. En dat leidt vanaf het begin tot een scheefgroei. Ik wil dat mijn dochter de islam ook kan beleven zoals ik dat beleef.’

Nawal: ‘Nu, ga ik je even voor het blok zetten: hoe heb jij de afgelopen jaar benut om dit te veranderen in je eigen moskeegemeenschap?

Halil: Dat is een dooddoener. In de Islam heb je drie principes: weerspreken met je hand, met je mond en met je hart. Ik voldoe aan alle drie. En als je iemand meehebt, dan is een constructievere houding om te zeggen wat kunnen we samen doen. Ik probeer als we lezingen organiseren dat het altijd voor man, vrouw en in de Nederlandse taal is. Het werkt niet als je een strategie gaat opleggen, stel dat iemand zich inzet tegen islamofobie, maar niet tegen seksisme, is dat dan erg?’

Nawal schakelt over naar racisme van moslims tegen zwarte mensen. ‘Heel vaak wordt in gesprekken Bilal erbij gehaald, een van de eerste zwarte moslims uit de tijd van de profeet, om te zeggen dat de islam niet racistisch is. Maar dat is zo nietszeggend. Bilal is niet voldoende.’

Maame beaamt dat. ‘Het is niet voldoende om te zeggen dat racisme niet is toegestaan in de islam. Dit zou zichtbaar en hoorbaar moeten zijn in het handelen en spreken van individuele moslims en verschillende moslimgemeenschappen’.

Wellicht horen we daar meer over bij een volgende Muslims Represent!

 

Geschreven door Tayfun Balcik

Report: ‘On the way to school’ – Festival Anatolië

Not everything can be said solely through verbal communication. This lesson has been learnt by the children starring the documentary ´On the way to school´. Özgür Dogan and Orhan Eskiköy captured the complexity of cultural identity in Turkey, where Kurds compose between 15-20% of the population. Entry-level Turkish teachers needing to gain experience are sent to regions (often remote) with a larger proportion of Kurdish population. Their mission is to ensure children are able to communicate in Turkish and memorize the national student oath praising the benefits of being part of the Turkish community.

In the small rural school located in the region of Anatolia portrayed in the movie, the young professor struggles to ensure kids do not communicate in Kurdish as it is the only language they are able to speak while it is completely unknown for him. School attendance is always at stake in this rural area as kids have a wider range of responsibilities that go beyond solely learning at school. All age ranges were represented in this single-classroom school, yet reading and writing were still major obstacles for the vast majority of kids.

With a permanent feeling of being out of place and lonely in this remote rural area, the energetic teacher managed to connect with the students despite not being able to properly communicate verbally. Little by little the children started to understand Turkish and were able to give simple answers to the desperate professor. However, when they spoke or wrote Kurdish, they were punished and had to stand on one leg in front of the classroom.

His presence also had an influence at the community level, as he had regular contact with the parents and tried to raise awareness about the importance of education for any child, regardless of his age or gender. After the academic year was over, all kids got their final grades and a personal assessment regarding their development. Minutes after saying goodbye to the professor at the school gate and wishing him a safe journey back to the big city, children ran to the nearest puddle and swam naked while laughing out of joy. A nice metaphor explaining that they were finally able to communicate and play again in Kurdish, getting rid of the imposed language and culture they learned from this unusual professor that came from a far land named Turkey.

After the movie was screened a passionate Q&A session was moderated by Tayfun Balcik and Bedel Baayrak (The Hague Peace Projects). The audience was extremely engaged in the discussion, expressing their points of view and challenging each other. Overall there was a consensus regarding the unacceptable situation of the Kurdish culture, which has been systematically jeopardized and downgraded by the Turkish political system. A more inclusive regional economic development and educational system should be a priority in Erdogan’s agenda, yet this might be unlikely to become effective. Kurdish identity could be reaffirmed if the population go through a self-determination process. Many challenges arise in terms of enabling Kurdish population residing in Turkey to have a say at a national level, yet international awareness regarding their culture and identity is picking up due to the recent independence referendum held by the Kurds residing in Iraq. A window of opportunity might open for the Kurds living in Turkey, which could steer the national political agenda in their own benefit.

Interested in our next event? Join our dialogue event In gesprek met “de vijand” op 24 november in Rotterdam.

24 November: In gesprek met ”de vijand”

Dat er tussen Armenen, Turken en Koerden spanningen leven, is geen nieuws. De kwestie van de Armeense genocide, het streven van de Koerden naar een eigen staat… Deze hete hangijzers zijn regelmatig onderwerp van een pittig gesprek tussen de verschillende Turkse groeperingen. Ook in Rotterdam. Niet zelden zijn die gesprekken gebaseerd op vooroordelen en misverstanden. Daarom organiseren we op 24 november een dialoogavond in Arminius om met elkaar in gesprek te gaan.

In het Zwitserse Caux, de plek waar na de oorlog de Fransen en de Duitsers bij elkaar kwamen om te werken aan verzoening en dialoog, namen eerder dit jaar acht Turks-Rotterdamse jongeren deel aan de jaarlijkse vredesconferentie om in gesprek te gaan met andere Armeense, Koerdische en Turkse deelnemers van over de hele wereld over deze en meer gevoelige zaken.
Na een paar intensieve dagen vol discussies en emotionele gesprekken ontstond er meer begrip en werden vriendschappen gesloten.

Wat is er nodig om elkaar te kunnen vinden? Hoe gingen de jongeren om met de vooroordelen en emoties? En wat kan Rotterdam, met een diverse Turkse gemeenschap, leren van deze jongeren als het gaat over het proces van dialoog en conflictresolutie?

Sprekers zijn: Tayfun Balcik, historicus, afgestudeerd op de Armeense genocide aan de Universiteit van Leiden en gespecialiseerd in de moderne geschiedenis van Turkije en omstreken en drie deelnemers aan de conferentie: Zeynep Kus, Tato Martirossian en Burakhan Cevik.

Met muziek van Aktas Erdogan, gespreksleiding Bedel Bayrak.

Dit programma wordt georganiseerd door The Hague Peace Project, i.s.m. Arminius en Gemeente Rotterdam.

Wanneer: 24 Novemver
Waar: Arminius, Museumpark 3, Rotterdam
Hoe laat: 20:00 – 22:00

Aanmelden via Arminius: https://arminius.stager.nl/web/tickets/172005

Report: Wij vs Zij ‘Breaking News

Onder leiding van een prikkelend-leuke Bahram Sadeghi kwam op 4 oktober bij Pakhuis de Zwijger een diverse groep mensen bijeen. Wat gaat er mis in de journalistiek en hoe wordt toch de dialoog gevoerd?

© Rojin Teymouri

© Rojin Teymouri

In de eerste ronde discussieerden Enis Odaci, Laïla Abid en Matthea Westerduin over polariserende berichtgeving. De laatste trok confronterende parallellen tussen de (vooroorlogse) antisemitische discourse over joden en het huidige ‘islamdebat’. Westerduin problematiseert in het bijzonder de racialisering van ‘moslims’, waardoor ze nooit volwaardig onderdeel kunnen worden van Nederland.

Abid toonde de voorpagina van de Volkskrant (‘Is Schiphol nog veilig?’) als omschrijving van hoe de journalistiek ‘de andere Nederlander’ ziet: als bedreiging. Ook in een kop met ‘ramadan-criminaliteit’ (wat dat dan ook moge zijn) is het uitgangspunt: vreemde mensen die overlast veroorzaken.

© Rojin Teymouri

© Rojin Teymouri

Odaci hekelt vervolgens een NOS-item over de coup in Turkije: ‘wat zegt betrokkenheid Turkse Nederlanders bij coup over integratie’. Integratie is volgens de definitie die hij aanhaalt: ‘een meerderheid die ruimte maakt voor minderheden, terwijl er hier een normen en waarden verhaal wordt bedoeld.’ Het is volgens Odaci één grote soep geworden van verschillende debatten over de islam, normen, waarden, integratie, immigratie en vluchtelingen. ‘Met Wilders als koning van de mix’, voegt hij toe. Daarop reageert Sadeghi : ‘Geloven jullie in dialoog?’

‘Jazeker, maar het moet gelijkwaardig en oprecht zijn’, antwoordt Abid.

‘Leidt kennis tot meer begrip?’, vervolgt Sadeghi.

‘Dat is een aanname. Voor dialoog is de ontmoeting belangrijker’, vindt Odaci.

© Rojin Teymouri

In de tweede ronde vertellen vertegenwoordigers van Stichting Su-Shi (Anne Dijk, Arjen Buitelaar), The Hague Peace Projects  (Bedel Bayrak, Tayfun Balçik) en Stichting Argan (Hasna Elbaamrani) over de do’s en don’ts bij dialoog.

Bij HPP vetrekt men vaak vanuit persoonlijke verhalen om het gesprek aan te vangen. Een wisselwerking tussen individuen uit verschillende groepen, waar de pijnpunten niet onbenoemd worden gelaten. Vervolgens een open dialoog rond de vraag: wat is volgens jou het probleem?

Concrete don’ts van HPP:
-nooit quasi-provocerend ‘waar ligt Koerdistan eigenlijk’? vragen..
– politiek correct zeggen ‘Turken en Koerden zijn broeders’, om vervolgens niet meer te praten over geschillen
– paternalistisch aan Turken vertellen dat ze zich moeten focussen op Nederland, terwijl bijna heel Nederland wel zeggenschap lijkt te hebben over Turken of Turkije

Bij Su-Shi is de methode niet direct via de pijnpunten, maar eerst met geduld werken aan ontmoeting, kennismaking en verbinding. Daarbij wordt de nadruk gelegd op het verschil tussen dialoog en debat. Dat zijn toch twee andere dingen. De Su-Shi don’ts:

– Geen excommunicatie van mensen middels taqfirs

Stichting Argan’s rol, en dat wordt ook duidelijk uit het feit dat de ‘eerste Turks-Koerdische bijeenkomst’ in oktober 2015 daar heeft plaatsgevonden in Amsterdam Nieuw-West, is een platform te willen zijn voor alle geluiden die onderdeel zijn van de Nederlandse samenleving. Daarmee neemt Stichting Argan in de publieke sfeer een centrale rol om het debat of dialoog mogelijk te maken.

Festival Anatolië – On the way to school

Op zaterdag 28 en zondag 29 oktober is de film On the way to school  te zien in het Filmhuis Den Haag, tijdens het Festival Anatolië. Op zaterdag wordt het nagesprek verzorgt door Tayfun Balcik en Bedel Bayrak van The Hague Peace Projects, op zondag door Tayfun Balcik en Zeynep Cesin (oprichtster van Stichting Children of the Sun).

De met prijzen overladen documentaire On the way to school gaat over de jonge Turkse onderwijzer Emre Aydin die in opdracht van de overheid een jaar les moet geven op een school in een afgelegen Koerdisch dorp in Zuidoost-Turkije.

Bij aankomst in het dorp en bij het schooltje staat onderwijzer Emre voor een aantal onplezierige verrassingen: er is geen stromend water en de leerlingen spreken geen Turks. Zonder commentaar krijgen we een inkijk in het leven van de gedreven leraar en zien we hoe moeilijk het is om kinderen Turks te leren terwijl ze thuis alleen Koerdisch spreken. Een gevoelig onderwerp dat onderdeel is van de gespannen relatie tussen Koerden en de Turkse staat. Maar langzamerhand wint Emre het vertrouwen van de kinderen en de dorpsbewoners.

De documentaire On the way to school viel in 2009 verschillende keren in de prijzen: de film werd bekroond met de Black Pearl Award voor beste film tijdens het International Middle East Film Festival, de Golden Orange voor beste film tijdens het Antalya Golden Orange Film Festival en tenslotte met de Yılmaz Güney Grand Jury Prize en de SİYAD Best Film Award tijdens het Golden Boll Film Festival.

Wanneer: 28 (18:45) en 29 oktober (16:00)
Waar: Filmhuis Den Haag
Tickets: Filmhuis Den Haag

Werken aan verzoening: screening Bloedbroeders en nagesprek

We nodigen jullie uit voor de vertoning van de eerste aflevering van de documentaireserie „Bloedbroeders”. op vrijdag 22 september in de doopsgezinde gemeente Rotterdam. Voor deze serie gingen twee Nederlanders van Turkse en Armeense afkomst (de onderzoeksjournalist Sinan can en theatermaker Ara Halici) op zoek naar sporen van hun geschiedenis in Turkije.

Na het zien van deze aflevering is er een nagesprek met persoonlijke verhalen. Armeense, Koerdische en Turkse Nederlanders vertellen over hun ervaringen hoe zij aan verzoening werken na het (nog steeds) onverwerkte verleden uit 1915.

Uit diverse gemeenschappen wordt er op verschillende manieren naar deze bloedige periode gekeken. Als dit gebeurt gaat dat meestal gepaard met stemverheffing en grof taalgebruik. Dat kan anders! Vanaf 20.00 uur willen wij onze bijdrage leveren aan een constructieve omgang omtrent dit verleden.

20.00u inloop + introductie Doopsgezinde gemeente Rotterdam en The Hague Peace Projects
20.30 screening Bloedbroeders
21.15 persoonlijke verhalen van Suna Floret, Bedel Bayrak en Tayfun Balcik
21.30 discussie met zaal
22.00 einde

Het evenement is gratis, maar aanmelden is verplicht (er zijn beperkte plaatsen beschikbaar). Dat kan via info@thehaguepeace.org

Freedom Book Fair Report 2017

From 24 February to 27 February 2017, The Hague Freedom Book Fair took place in Het Nutshuis in The Hague. With the participation of 15 publishing houses and book shops from Netherlands, Bangladesh, Turkey and Somalia, the book fair attracted hundreds of people. The book fair showcased censored books from Bangladesh and Turkey, books on censorship in different countries written by persecuted and censored writers themselves, and other regular books. Click here to read the report of the Freedom Book Fair 2017.

During the four days of the book fair, we also held four different panel discussions related to freedom of expression, one Somali and one Bengali poetry night. On 26 February, we also commemorated Avijit Roy (it was the anniversary of his death), along with other Bangladeshi bloggers, writers and publishers who were murdered in recent years. The panel discussions were about freedom of expression in Bangladesh and Turkey, the contemporary debate regarding freedom of expression and hate speech and LGBT freedom in religious societies. Experts from
Bangladesh, Turkey, Netherlands, UK and USA were present as panelists in these discussions. More than 500 people physically attended the discussions, and we were able to reach an audience of more than 90 thousand people via Facebook livestream.

The book fair successfully brought together diverse group of individuals, publishers and organizations to address the recent global crisis of freedom of expression. The event can be considered as laying down the foundation of a crucial network that can uphold and promote a dialogical method in solving the crisis of freedom of expression in the current world.

Wij vs Zij? Breaking News – 4 oktober Pakhuis de Zwijger

vector van rambleron via Vecteezy.com

vector van rambleron via Vecteezy.com

De voorpagina met ‘Wij zijn hier de baas’ van de Telegraaf na de rellen in Rotterdam bracht veel ophef binnen de gemeenschap in Nederland én in Turkije. Dit overdreven voorbeeld is slechts een van de vele mediaberichten die tot polarisatie en ophef hebben geleid tussen groepen in Nederland. De verschillende dialooggroepen van The Hague Peace Projects, Su-Shi en Argan hebben ervaring met het bespreken van gevoelige onderwerpen tussen ‘gepolariseerde’ groepen. Zij delen hun inzichten en tools met jullie.

Turk of Koerd, Sunni of Shia, moslim of joods of christelijk; het zijn allemaal scheidslijnen waarlangs de media en de politiek onze beeldvorming beïnvloeden. Het is geen nieuws dat de media een bias hebben. Met experts gaan we in discussie over de invloed van die beeldvorming. Daarna horen we vanuit verschillende groepen hoe zij omgaan met gevoelige nieuwsberichten. Hoe creëer je een veilige omgeving om dit soort onderwerpen te bespreken? Welke tools moet je vooral wel en niet gebruiken?

Praat met ons en andere experts mee over dit onderwerp. Deze avond wordt geoirganiseerd door The Hague Peace Projects, Su-Shi, Argan en Pakhuis de Zwijger.

Wanneer: 4 Oktober
Waar: Pakhuis de Zwijger, Amsterdam
Hoe laat: 20:00
Gratis ticker: Reserveer hier

 

REPORT: ARMENIAN-KURDISH-TURKISH DIALOGUE PART 3/3

This is the third and last part of the report from the peace conference in Caux. Read here the first part and the second part.

PEACEBUILDERS IN ACTION, EXTREMISM AND ‘THE DAY AFTER’

TERRORISTS VS FREEDOM FIGHTERS
The next day, right after breakfast, we heard the story of Letlapa Mphahlele. A ‘former extremist or freedom fighter and nowadays a peacebuilder in action in South-Africa ’, as he was introduced by the moderator.

Mphahlele: ‘Growing up in South-Africa I always felt there was something abnormal in my country. I heard elders whispering. That something was not right. Africa, the land of our forefathers was taken by white people. I heard that the apartheid-regime said that communism was no good. “If they were saying that”, I thought to myself, “than communism must be a good thing!” The land belonged to the African people. And therefore it was time to be one of the terrorists.’

The moderator: “But as the leader of your group, you have also ordered attacks against civilians, what about that?”

Mphahlele: “It was a tit-for-tat action, the South-African regime killed children on a massive scale. It was legitimate violence for me that could not be criminalized. You cannot equate the oppressor with the oppressed, like you could not deal with Nazi Germany without armed confrontation. If I could return to that time, I would struggle even harder, minus the attacks against civilians. Because reflecting on the situation, I realized that I killed my comrades from the other side.’

Moderator: “Do you believe in God?”

Mphahlele: “No. Forgiveness is not a destination. Forgiveness is a life-long journey.”
EXTREMISM
Well, that was a quite interesting interview to start our day. Everybody wanted to know more about Mphahlele, but we had to go on. A panel discussion: ‘Causes and Consequences of Extremism and Violence: drivers and responses.’

The first panellist: Christian Picciolini, founder of ‘Life after Hate’ and former nazi skinhead with Italian roots. He wears a black t-shirt with ‘MAKE EMPATHY GREAT AGAIN’ imprint.

Picciolini: ‘Italians had to work hard in America to make it. I felt lonely and didn’t really fit in my own community. I had multiple identity crises. So in 1987, when I was smoking a joint in the mall,  an old skinhead walked up to me and said, “don’t you know that’s what the communists and Jews do, to keep you docile.” For the first time in my life, I started to have a serious conversation with someone. We first talked about pride. That I should be proud of my Italian roots. After a while I gave up my family. And my life became less about pride, and much more about hate. Blaming others that they wanted to take our pride. The blacks and Jews. I took over the whole organization and made it bigger than ever. But after years I realized that I never had interaction with the people I hated so much. Once I got in touch with them, this pushed out the hate. We talked about unemployment, housing and other problems we have. This is when humanization starts. When you discover that we face the same problems.’

Well, that was another heavy-weight speaker in the morning. I felt for the next speaker, Carol Mottet. She directly said: ‘I have no personal story. Never experienced violence in my life,’ but added something which is maybe the crux of the problem when we are discussing violence in non-western countries: ‘My relation to violence is indirect. In offices we discuss about terrorism and counter-terrorism. This culture is not giving any workable solutions. We have to understand the root causes of violent conflict.’ Paul Turner form Creative Associates agreed with her: ‘Violent extremism is a manifestation of violence. Counter-terrorism is a short-term, symptom-based, solution. We should focus on the issues of exclusion.’

MORE DISCUSSION ABOUT EXTREMISM IN THE COMMUNITY-GROUP

The community group is a safe space. People can discuss freely about everything. Today we talked further on the issue of extremism. “What is extremism?”, the community-coordinator asked to ignite a dialogue. With participants from countries like Israel, Turkey, Ukraine, Palestine, America, it wasn’t so difficult to have a heated debate about the definition of extremism and whether states can be terrorists too? According to some ‘extremism’ and ‘terrorism’ is ‘a planned act with a political reason, states commit war crimes.’ Many reacted too that statement. ‘Terrorism is used by the dominant paradigm.’, said one, ‘States are the biggest terrorists. They define as powerhouses who is the terrorist or not’, said another. After almost everybody said its piece we switched over to the causes of extremism. In this one idea came above as main source to extremism:

  • ‘The allocation of resources, or the imbalance of power, based on difference, which leads to exclusion.’

‘THE DAY AFTER’

Exactly 24 hours after the Armenian-Kurdish-Turkish ‘confrontation’ we were in the same room. The second dialogue session starts with short personal presentations.

GZAMSINE HASAN KABOGLU AND THE LAZ IN TURKEY
The teacher Gzamsine Hasan Kaboglu about the Laz-minority in Turkey. There are about 200.000 Laz’ who speak a variety of the Laz-languages. Mainly in the cities of the Black-Sea coast: Xopa, Batumi, Artvin. The border between Georgia and Turkey divided the Christian Laz and Muslim Laz since Ottoman times. The Hemshin Laz have a special place among the Laz’. They speak the Armenian language, but are Muslim. They have been Islamized.

Hasan tells about the Hemshin in Xopa. ‘They were always beaten up and otherized by ‘normal’ Laz people. But in the last 10 to 15 year there is more contact between Hemshin and Laz people. They are a very entertaining and enjoying people.’

BEGÜM ÖZCAN, YESTERDAY AND THE SITUATION IN TURKEY
Begüm Özcan, coordinator at Bogazici University, first has to say that she felt really bad about the discussion yesterday. ‘It was really a shock to me. I’m from Izmir/Smyrna. We were never told about this page of history. But the troubles didn’t stop in that period. In the eighties and nineties a lot of Kurds came to Izmir, as refugees. Turks complained about the Kurds, that they took our jobs. There is also a lot of hate-speech against Greeks. That they burned the city in 1922 and raped our woman. Hrant Drink was murdered in January 2007, in front of his office Agos. President Erdogan, our troublemaker, even apologized for the fact that someone called him an Armenian. The freedom of expression is under enormous threat.’

VARDOUHI BALYAN, ARMENIA AND TURKEY
Vardouhi: ‘In Armenia I was student of Turkish studies. People are always amazed when they hear that you can actually study Turkish in Armenia. But it is possible. For a long time now. Growing up in Armenia, I remember that I refused to listen to Turkish songs. In conversation with a professor of Genocide studies, Ugur Umit Ungor, out of the Armenian context, I realized that it was a nationalistic thing to do that. I first denied that it was nationalism. Begum already mentioned Hrant Dink. He was an important thinker and wanted to open the Armenian community to all the peoples of Turkey. Through AGOS, the left-wing oriented weekly paper. This was something which was unheard of. New things developed around him. I just want people to be aware of Turkish people in Turkey, struggling academicians, journalists, students, etc. They are under a lot of pressure. It’s more important than shouting Armenian Genocide in Lebanon or The Netherlands.’

DISCUSSION
Then, like yesterday, the room was open for discussion. A lot of people calmly said things with respect to each other. As if we had to make things up. We even had Paul Turner with us, of the panel discussion in the morning. But it was the talk of Arshalouys Tenbelian that mesmerized all: ‘In Lebanon there is really nothing for fourth generation survivors. You must understand Lebanese Armenians. We are on survival-mode. Its not the la-la land. We are daily oppressed in an Arab country. They ask us: “Are you Lebanese or Armenian?” When I say Armenian, they ask, “Where is your country or why don’t go back to Armenia?” This goes on, on a daily basis. I went to Armenia. But it didn’t felt as my home. My home is in Cilicia. And last 24th of April, the commemoration of the genocide, some Arabs at the university said “enough is enough, get over it”. It felt as if all our inner wounds opened up again. This is the first time in my life I see Turks. We need closure. We need to find ways for therapy. Maybe yelling some time is also therapy for our trauma. Therefore, I’m really willing to make an action-plan at the end of this dialogue.’

A native Australian, a descendent of Aboriginals said that they were also colonized and had the same feelings against white people. “It’s really the same, but I never heard of the Armenian genocide.”

So we ended the dialogue today more peacefully.

Photo 3: Panel discussion: ‘Causes and Consequences of Extremism and Violence: drivers and responses.’

SHALISA HAYES AND LAST DAY OF DIALOGUE

GUN VIOLENCE IN AMERICA
Shalisa Hayes lost her son to gun-violence in America. Driving down the street Hayes with her son she mentioned that her son asked her: “How do you open a community centre?” Not long afterwards he was shot. ‘I found out that my son was dead through Facebook’. We were shocked. But Hayes continued. ‘My son wanted a community centre. So 15 kids organized a car wash. After a lot of help from the community, we have a community centre in Washington now. Instead of being in the street kids now work in the community centre, feeding, for instance, the hungry.’

Hayes organizes meetings with other mothers who lost relatives to gun violence. For six years now. ‘We almost have 30 million dollars now and I found out as a black woman it’s difficult to find support groups for people who lost someone. We must make sure that our babies stay remembered. At least we have an obligation to try.’

ARMENIAN-KURDISH-TURKISH DIALOGUE: FÜSUN ERDOGAN’S STORY AND THE KURDISH QUESTION

The prisoners outside
Fusun Erdogan is a journalist who lives in exile in The Netherlands. She was 7 years in prison for charges of attending a meeting of the Marxist-Leninst Communist Party. She fled Turkey in 2014. We watched a documentary about her family. She works now as a journalist the radio channel ‘Özgür Radyo/Free Radio’ in Brussels. In the documentary somewhere she talks with her son on phone while she was in prison and says: “The actual prisoners are the ones outside’.

Kurds oppressed in Turkey
How are we going to break free? Maybe her presentation about the Kurdish question can give us some answers.

‘There was a peace process from 2013 in which the Kurdish side took steps. There was even an actual agreement with the Turkish state known as the ‘the Dolmabahce-declaration’ of February 2015. But the president of Turkey distanced himself soon after the declaration and even said “there is no Kurdish question anymore in Turkey.”’

In June 2015 the AKP-government lost a parliamentary majority of seats for the first time since it came to power in 2002, due to the Kurdish party HDP won seats in the parliament crossing the 10% threshold.  ‘Erdogan didn’t accept the results of the election of June 2015 and opted for another election in November. But now starting a new war against the Kurds in between.’

From the summer of 2015 on, Kurdish cities in the south-east region have faced horrific times.

‘More than 1000 people died. 150 people were burned to dead in a basement in Cizre. In this fire also a friend of mine was killed.’

The situation worsened after the coup in July 2016. More than 70.000 people are fired. 10.000 people of the Kurdish HDP are arrested. ‘Nobody knows what the next day will happen in Turkey. Thousands of media-outlets are closed down. There is only AKP-media now in Turkey. During the referendum 2,5 million votes were stolen.’

What to do?
‘For people gathered here, we touch each other with our personal stories. Our work is hard, because we face a fascist dictator in front of us. But if we can solve the Kurdish question in Turkey, this will be also be of help for other people’s strives. It will lead to a general democratization. We just have to want this and move towards that goal.’

Armenians and Turks
After Füsun Erdogan’s presentation the floor was for Tato Martirossian: ‘When I came as a 10-years old to The Netherlands from Armenia, I had never met a Turk in my life. One of my best friends now, Zeynep, who is from Turkish origin, said that she never heard of the Armenian genocide. That was a big shock. How could something that is so prominent in Armenian life’s, be non-existent in the lives of Turks? Then I read about the Turkish propaganda-machine and learned about their unknowing situation. When Turks and Armenians come together there is always a wall of distrust, with awkward pauses. Sometimes Turks say “I have a lot of Armenian friends”, as if they are filling up holes in their memories. But there are also a lot of Turks who put their lives in danger. Different of the Turks we see in media, shouting “Türkiye, Türkiye!”. I think Armenians should also know about these Turks.’

The Australian sorry-campaign
The concluding words were for John Bond who gave a presentation about the sorry-campaign for the Aboriginals in Australia. A good example of how civil society can move the government into an official position. Bond: ‘We did what the government refused to do. We said sorry.’

This presentation was the last statement of the Armenian-Kurdish-Turkish dialogue of Caux 2017. For the future we agreed to, if possible, a follow-up in The Netherlands, Lebanon or Georgia, before Caux 2018.

Report: Armenian-Kurdish-Turkish dialogue part 2/3 ‘the confrontation’

This is the second part of the report from the peace conference in Caux. Read here the first part.

1. Introductory speeches and meet-up with participants from Lebanon, Turkey and Armenia (4-7-2017)

INTRODUCTION
We arrived around 16.00 o’clock at Caux. The introduction was already underway. The organization requested to take our seat in the main hall without checking-in. Shontaye Abegaz, the Forum Coordinator, was talking about the ‘Six Pillars of Human Security’: good governance, food security, sustainable living, care for refugees, inclusive economics and healing memory.

From the brochure: ‘This forum brings together people working to advance just governance and human security in their situations. Every participant brings valuable knowledge and insights to the table. Through a combination of interactive sessions – plenaries, participatory workshops, training and space to reflect – we seek to co-create approaches which can help address personal, national and international challenges.’

Abegaz: ‘Our goal is create a world free from fear and hope that you can find in Caux someone you don’t know and with whom you can really connect.’

COMMUNITIES
Then, Ashley Muller stepped in, the communications coordinator, and explained about the ‘community-system’ of Caux. Every participant is registered into one of the seven community groups. In these groups people can reflect and discuss further on what has been discussed in the plenary sessions or elaborate on their own personal struggles in their home country. The community-groups are also used to divide tasks with regards to corvée duty in the kitchen, one of the most interesting community-building activities at Caux

HISTORY, CONTEMPORARY CHALLENGES AND THE ROLE OF YOUNGSTERS
The Forum Director, Nick Foster, emphasized the special history of the Caux palace after World War II. It was used as a place where warring sides (Germans and French) came together to rebuild Europe. Also Jewish refugees who escaped death camps were hosted here to recover. ‘Burning international questions were discussed back then, and hopefully we can find inspiration here for what troubles us globally nowadays. We are faced with never-ending wars in the post 9/11 era, we have identity divisions in our home countries, terrorist attacks that instill fear and hatred against Muslims.’ Foster also mentioned economic divisions: ‘the eight richest man have as much as wealth as 3,5 billion people’. A disastrous disbalance, and endangering the social cohesion in the world. Another point he made: the role of young people. ‘It is time to integrate the new generation into the decision-making process. Without their creativity, without openness, it’s not going to happen.’

Armed conflict and the ‘hope’ of diplomacy
Keynote-speaker of the opening day was Pierre Krahenbuhl, Commissioner-General for the UNRWA. He made a case for peaceful solutions in armed conflicts and drew on his experiences with the Palestinians. ‘I oppose and reject the idea of the inevitability of war. I find it impossible to reconcile with the careless idea that “wars exists”. The five challenges we face about war:

  • Most conflicts now are intrastate conflicts
  • The long duration of armed conflicts
  • Fragmentation of conflicts in thousands of armed groups
  • Radicalized non-state actors feed on general injustice and impunity
  • Focus of western powers on military intervention while there is no evidence that it did any good to resolve conflicts

All by all, the focus is too much on conflict management. Instead, we should re-legitimize conflict-resolution. Krahenbuhl: ‘A couple of weeks of ago we had the 50th anniversary of the Six-day war of 1967. I was born in 1966, meaning that if I was born in Palestine I would have lived all my life under occupation. The whole problematizing feature is that people were told: “if you believe in diplomacy, a solution will be found”. We failed to deliver on that promise. Without recognizing the pain of the other, there can be no healing,. On the other hand it is important to see people not solely as victims. They are also actors in their own lives. Dialogue is a process in which we should continuously strife to discover the humanity of the other. No security is sustainable if it comes at the expense of the insecurity of others.’

ARMENIAN-KURDISH-TURKISH DIALOGUE (DAY 1)
After dinner the Armenian-Kurdish-Turkish delegations of several countries got in touch which each other to plan the three day dialogue program ahead of us.

  • First day: two presentations about the Armenian genocide, one from Nora Kalandjian , Christine Andekian and Vardouhi Balyan, and one from Tayfun Balcik.
  • Second day: presentations from participants of Turkey (Ghamzine Hasan Kaboglu, Begum Özcan) about the shrinking political space for free media and opposition politics in Turkey and the Laz-minority.
  • Third day: presentation by Füsun Erdogan about her experiences as a journalist and her time in prison in Turkey.

PHOTO 2: Armenian, Kurdish and Turkish participants plan the three day program.

  1. ‘THE CONFRONTATION’

Presentations
The first day of the Armenian-Kurdish-Turkish dialogue at Caux began with the presentation of Vardouhi Balyan, Nora Kalandjian and Christine Andekian about the Armenian genocide and the Armenian communities in Armenia and the diaspora. In relation to Turkey and Turks, they identified the denial of the Armenian genocide as the main obstacle for reconciliation. Balyan: ‘As a matter of fact a cultural genocide is still continuing in Turkey, because, for example, Armenian schools are not funded by the Turkish state. Armenian culture in Turkey only survives through the effort of Armenians who set up their own private schools. Tayfun Balçik discussed the memoires of the pan-Turkist Sevket Sureyya Aydemir. In his presentation he focused on (1) Turkish-Islamic suffering, (2) Turkish-Islamic supremacy and (3) revenge-feelings after losing wars to Christian minorities in the Balkan (1912-1913). According to him, this historical context is essential to understand and explain (but not excuse) what happened to the Armenians and other minorities during the Ottoman and republican era.

Discussion
Vardouhi mentioned the emotions that rose up when she first came to Caux in 2015. ‘Why are you going there?’, people in her environment asked here. ‘You don’t talk with Turks’ was the status-quo. After a question about ‘what after Caux’, Bedel Bayrak explained about the follow-up activities The Hague Peace Projects was involved in last year: ‘One of the many activities we realized was The Hague Freedom Book Fair in February 2017. We invited speakers from Turkey, also people we met in Caux. The dialogue continued in different contexts and we broaden the discussion to different fields as well.’

Than a question came from a Lebanese Armenian participant: ‘but what about the lands we lost in Cilicia (South-Turkey)’. That question led to a whole quarrel about whether lands could be given back? The participant received a lot of reaction: ‘giving land back isn’t possible, because other people live their now.’ And would it be a solution? The discussion harshened. Emotions took over. A participant from the Dutch delegation felt offended and said ‘how can I give land to you, I don’t live in Turkey’. Another participant from Lebanon: ‘I’m a fourth generation survivor. My roots are very important. We want access to our roots.”

Than the journalist Füsun Erdogan intervened and said: “Armenians and Turks are two traumatized people. The Armenians still feel the pain of the destruction of their people and the Turks are traumatized by the sins their forefathers committed. Both people have to carry that history. But what is the answer? The youth should come together. Progressives in Turkey always say: because we didn’t acknowledge what happened in 1915, the Dersim genocide against Kurds in 1937 happened. And Kurdistan is still burning.’

Now a participant form Turkey reacted: ‘The discussion as it goes now will bring nothing. I think we should first start with eating and drinking, and talk about other things. If you want to persuade Turks, this is not the way.’ Some disagreed vehemently with that proposition.

An outsider to the conflict, from Nepal, was amazed by the fact that all parties were in the same room. That led to some sort of reflection by all sides. But not for long. Even after the official closing of the dialogue, the discussion went on. More eruptions of emotions occurred. But at a certain moment, (dinner-time!), we called it a day and left the room knowing, this is not over yet.