{"id":3402,"date":"2019-11-10T18:10:15","date_gmt":"2019-11-10T18:10:15","guid":{"rendered":"https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/?p=3402"},"modified":"2023-10-12T15:31:39","modified_gmt":"2023-10-12T15:31:39","slug":"research-muslims-in-dutch-media","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/research-muslims-in-dutch-media\/","title":{"rendered":"Research: Muslims in Dutch media"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.16&#8243; text_font=&#8221;Merriweather||||||||&#8221; text_text_color=&#8221;#2EA3F2&#8243; text_font_size=&#8221;22px&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;]<\/p>\n<h1 class=\"post-title entry-title\" itemprop=\"headline\">Onderzoek bevestigt: negatieve berichtgeving over moslims domineert<\/h1>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.16&#8243; text_font=&#8221;||||||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;]<\/p>\n<header class=\"entry-content-header\">\n<p>The Hague Peace Project heeft onderzoek gedaan naar stereotype beeldvorming in de vier grootste kranten van Nederland. Dit was een samenwerking met Stichting <a href=\"https:\/\/www.nieuwwij.nl\/\">NieuwWij<\/a>\u00a0en\u00a0<a href=\"http:\/\/www.republiekallochtonie.nl\/\">Republiek Allochtoni\u00eb<\/a>.<\/p>\n<\/header>\n<div class=\"entry-content\" itemprop=\"text\">\n<p>In de beleving van veel Nederlandse moslims maken landelijke media zich regelmatig schuldig aan partijdige, stereotyperende en overmatig negatieve berichtgeving. Deze klachten worden al jaren geuit en zijn ook in verschillende onderzoeken aan de orde gekomen. Het onderzoek\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nieuwwij.nl\/dossiers\/moslims-nederlandse-media\/\">Moslims in Nederlandse kranten<\/a>\u00a0bouwt voort op deze traditie: de vier grootste Nederlandse kranten zijn drie maanden lang systematisch geanalyseerd. Wat zijn de resultaten? Hieronder staat een samenvatting, hier is het<span>\u00a0<\/span>hele rapport te downloaden.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"entry-content\">\n<h2 id=\"onderzoeksvraag\" class=\"main-content-subheading clear-block\">Onderzoeksvraag<\/h2>\n<div class=\"text-default\">\n<p>De hoofdvraag van het onderzoek is:\u00a0<strong>Hoe worden moslims in Nederlandse kranten geportretteerd?<\/strong>\u00a0Historicus\u00a0<a href=\"https:\/\/www.nieuwwij.nl\/personen\/tayfun-balcik\/\">Tayfun Bal\u00e7ik<\/a>\u00a0van The Hague Peace Projects presenteerde op 21 maart in Amsterdam tijdens een bijeenkomst in Pakhuis De Zwijger, in bijzijn van veel publiek en vertegenwoordigers van de Nederlandse journalistiek, de onderzoeksresultaten.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<h2 id=\"resultaten\" class=\"main-content-subheading clear-block\">Resultaten<\/h2>\n<div class=\"text-default\">\n<p class=\"article__content__body\">In het onderzoek zijn van november 2018 tot en met januari 2019 alle berichten over moslims in\u00a0De Telegraaf, Algemeen Dagblad, de Volkskrant\u00a0en\u00a0NRC Handelsblad systematisch onderzocht. De kranten hadden in die periode tussen de 573 en 783 berichten waarin het over moslims ging. Deze vijf categorie\u00ebn komen het meest voor:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u2018Moslimterreur\u2019;<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>20%<\/strong>\u00a0van alle berichten over moslims gaat over terrorisme<\/li>\n<li><strong>83%<\/strong>\u00a0van alle berichten over terrorisme gaat over \u2018moslimterrorisme\u2019<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u2018Wij-zij nieuws\u2019\u00a0<\/strong>\u2013 tussen een verondersteld \u2018wij\u2019 die vaak als het \u2018westen\u2019, \u2018de joods-christelijke cultuur\u2019 wordt gedefinieerd en \u2018de moslims\u2019 en\/of \u2018de islam\u2019 die een \u2018bedreiging\u2019 vormen vanwege \u2018islamisering\u2019, \u2018dubbele loyaliteiten\u2019 enz.;\n<ul>\n<li><strong>11%<\/strong>\u00a0van alle berichten over moslims gaat over een botsing tussen culturen<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u2018De onvrije moslima\u2019;<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>8%<\/strong>\u00a0van alle berichten over moslims gaat over de \u2018onvrije moslima\u2019.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>\u2018Moslims als (ongewenste) migranten\/asielzoekers\u2019;<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>7%<\/strong>\u00a0van alle berichten over moslims gaat over moslims als ongewenste migranten\/asielzoekers.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><strong>Pro-diversiteitsberichtgeving (met o.a. berichtgeving over moslimdiscriminatie &amp; diversiteit).<\/strong>\n<ul>\n<li><strong>7%<\/strong> van alle berichten over moslims gaat over de diversiteit en de thema\u2019s die spelen binnen de moslimgemeenschap.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n<div class=\"text-default\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<h2 id=\"conclusies\" class=\"main-content-subheading clear-block\">Conclusies<\/h2>\n<div class=\"text-default\">\n<p><strong><u>Conclusie 1: Negativiteit domineert<\/u><\/strong><\/p>\n<p>De kwantitatieve en kwalitatieve inhoudsanalyse in de periode van 1-11-2018 t\/m 31-1-2019 toont aan dat over \u2018de moslims\u2019 en\/of \u2018de islam\u2019 negatieve berichtgeving domineert:<\/p>\n<ul>\n<li>Er bestaat een grote consensus bij alle onderzochte kranten over wie \u2018terreurdaden\u2019 plegen: individuele moslims en\/of moslimgroepen;<\/li>\n<li>Het wij\/zij denken in termen van \u2018het vrije westen\u2019 en \u2018de islamitische ander\u2019 is vaak aanwezig in berichtgeving over \u2018de moslims\u2019 en\/of \u2018de islam\u2019;<\/li>\n<li>Het stereotype beeld van de \u2018onderdrukte moslima\u2019 is vaak aanwezig in berichtgeving over \u2018de moslimvrouw\u2019;<\/li>\n<li>Moslimimmigratie wordt vooral als een bedreiging gezien en daarom ongewenst.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Deze negatieve zaken komen qua frequentie en intensiteit (taalgebruik) over het algemeen vaker voor in de Telegraaf en het AD dan in de Volkskrant of NRC. Moslims worden in de Telegraaf en het AD vaker met terreur geassocieerd, in deze kranten is het wij\/zij denken sterker, wordt moslimmigratie vaker ongewenst beschouwd en komt het stereotype beeld van de onderdrukte moslima veelvuldiger aan bod.<\/p>\n<p><u><strong>Conclusie 2: Moslimbetrokkenheid in het nieuws heeft vaker een nuancerende werking<\/strong><\/u><\/p>\n<p>Het lijkt erop dat de mate van moslimbetrokkenheid bij de berichtgeving, als nieuwsmakers of als experts dan wel als sprekers namens de moslims, ook bepalend is voor de mate waarin negatief wordt bericht over \u2018de moslims\u2019 en\/of \u2018de islam\u2019.<\/p>\n<p>Hoewel het zeker niet altijd het geval is, geldt het volgende mechanisme bij een meerderheid van de behandelde thema\u2019s: hoe hoger de moslimbetrokkenheid zelf in de nieuwsverhalen, des te minder de negatieve framing.<\/p>\n<p>Dit mechanisme wordt ook bevestigd bij het aanbod van \u2018pro-divers nieuws\u2019 in de berichtgeving. In kranten waar de moslimbetrokkenheid hoger is, is er ook meer \u2018pro-divers\u2019 nieuws: dat geldt voor de Volkskrant en de NRC.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_text_color=&#8221;#2EA3F2&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;]<\/p>\n<p><span>Geschreven door\u00a0<\/span><strong>Tayfun Balcik<\/strong><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_divider color=&#8221;#2EA3F2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.16&#8243; text_font=&#8221;Merriweather||||||||&#8221; text_text_color=&#8221;#2EA3F2&#8243; text_font_size=&#8221;22px&#8221; header_font=&#8221;|||on|||||&#8221; header_text_align=&#8221;center&#8221; header_text_color=&#8221;#FFFFFF&#8221; background_color=&#8221;#2EA3F2&#8243; custom_padding=&#8221;2vh||1vh||false|false&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;]<\/p>\n<h1><b>Achtergrond<\/b><\/h1>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/newspapers2.jpg&#8221; title_text=&#8221;newspapers2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.16&#8243; text_font=&#8221;||||||||&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;]<\/p>\n<header class=\"entry-content-header\">\n<h1 class=\"post-title entry-title\" itemprop=\"headline\">Dertig jaar onderzoek naar berichtgeving over moslims in Nederlandse media.<span class=\"post-format-icon minor-meta\"><\/span><\/h1>\n<p><span class=\"post-meta-infos\"><br \/><span class=\"blog-author minor-meta\"><span class=\"entry-author-link\"><span class=\"vcard author\"><span class=\"fn\"><\/span><\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/header>\n<div class=\"entry-content\" itemprop=\"text\">\n<p><em>Door\u00a0<a href=\"http:\/\/www.republiekallochtonie.nl\/auteurs\/ewoud-butter\">Ewoud\u00a0Butter<\/a>\u00a0op\u00a018-11-2018\u00a0|\u00a011:30<\/em><\/p>\n<p>Sinds eind jaren \u201980 wordt er met regelmaat onderzoek gedaan naar de wijze waarop Nederlandse media berichten over moslims. Ewoud Butter maakte een overzicht. Deel I.<\/p>\n<p>Tot aan het begin van de jaren \u201990 was de Turkse Nederlander\u00a0<a href=\"https:\/\/youtu.be\/qa8NiKVgReo\">Mehmet Pamuk<\/a>\u00a0ongetwijfeld de bekendste Nederlandse moslim. De immer in archa\u00efsch Nederlands formulerende Pamuk was geen bestaand persoon, maar een van de vele typetjes van Kees van Kooten in de programma\u2019s die hij jarenlang samen met Wim de Bie voor de VPRO maakte. Behalve \u2018Mehmet Pamuk\u2019 verschenen er in die jaren zelden moslims in de Nederlandse media. Wanneer er destijds werd geschreven over bijvoorbeeld Turkse en Marokkaanse \u2018gastarbeiders\u2019 in Nederland, samen de grootste groep Nederlandse moslims, dan ging het zelden over hun geloof. Over moslims werd zo nu en dan vooral geschreven op de buitenlandpagina\u2019s van de kranten of, in een verder verleden, op de pagina\u2019s over de \u2018overzeesche gebieden\u2019.<\/p>\n<p>De wijze waarop in Nederland moslims al eeuwenlang werden afgebeeld, was amper onderwerp van onderzoek of debat. De internationale discussie die naar aanleiding van Edward Saids\u00a0boek\u00a0<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Orientalism_(book)\">Ori\u00ebntalism<\/a>\u00a0(1978) was losgebarsten over de vaak karikaturale wijze waarop in het Westen\u00a0\u2018moslims\u2019 en \u2018de Arabische wereld werden afgebeeld als \u2018de inferieure Ander\u2019, drong nauwelijks door tot de Nederlandse media, ondanks inspanningen van bijvoorbeeld de werkgroep Media en Racisme (later Media en Migranten) van de Nederlandse Vereniging van Journalisten.<\/p>\n<p>Het veranderde definitief eind jaren \u201980 tijdens \u2018de Rushdie-affaire\u2019. Deze affaire was niet alleen exemplarisch voor de wijze waarop in Nederland door media, opiniemakers en politici sindsdien over islam en moslims wordt gesproken, maar zorgde ook voor toenemende aandacht van de pers voor Nederlandse moslims.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2>Rushdie-affaire en reacties<\/h2>\n<p>Op 14 februari 1989 vaardigde ayatollah Khomeini, politiek en geestelijk leider van Iran,\u00a0<a href=\"https:\/\/anderetijden.nl\/aflevering\/445\/Rushdie-affaire-in-Nederland\">een fatwa uit tegen de schrijver Salman Rushdie<\/a>\u00a0naar aanleiding van zijn roman The Satanic Verses. In verschillende landen leidde dit tot demonstraties tegen Rushdie.<\/p>\n<p>In Nederland werd naar aanleiding van de Rushdie affaire het Islamitisch Landelijk Comit\u00e9 (ILC) opgericht, een van de eerste samenwerkingsverbanden van islamitische koepelorganisaties. Het ILC liet in eerste instantie weten het boek van Rushdie niet te willen verbieden, maar besloot later toch te willen voorkomen dat het boek in Nederland zou worden verspreid. Dat mislukte al snel, vooral tot ongenoegen van\u00a0vooral Pakistaanse moslims die demonstraties in Den Haag en Rotterdam organiseerden, waarbij een pop werd verbrand en een spandoek \u2018Dood aan Rushdie\u2019 zichtbaar was. Minister van Binnenlandse Zaken Van Dijk nodigde hierop\u00a0moslimsorganisaties uit om te laten \u00a0weten dat kreten als \u201cRushdie moet dood\u201d en popverbrandingen in Nederland echt niet kunnen.<\/p>\n<p>De Rushdie affaire vormde\u00a0voor de Nederlandse pers aanleiding vrij massaal aandacht te besteden aan moslims in Nederland. Staatrechtsgeleerde Couwenberg waarschuwde in NRC-Handelsblad voor de \u2018vijfde colonne van de grote leider van het islamisch extremisme Komeiny\u2019 (<a href=\"https:\/\/www.delpher.nl\/nl\/kranten\/view?query=NRC+couwenberg+rushdie&amp;facets%5Bspatial%5D%5B%5D=Landelijk&amp;facets%5Bpapertitle%5D%5B%5D=NRC+Handelsblad&amp;page=1&amp;sortfield=date&amp;coll=ddd&amp;identifier=KBNRC01%3A000031438%3Ampeg21%3Aa0093&amp;resultsidentifier=KBNRC01%3A000031438%3Ampeg21%3Aa0093\">NRC, 21\/3\/89<\/a>)\u00a0en\u00a0<a href=\"https:\/\/www.groene.nl\/artikel\/de-narrenkoning\">Gerrit Komrij<\/a>\u00a0schreef\u00a0in zijn column in dezelfde krant:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u201cAls \u00e9\u00e9n ding duidelijk wordt, nu duizenden mohammedanen schreeuwend en tierend de straat op gaan, dan is het wel het volkomen echec van het multiraciaal, multicultureel beleid dat door de politiek altijd zo werd aangeprezen. (\u2026)\u00a0De moslim-gemeenschap trekt en masse langs de straten, met woeste kreten als \u2018Rushdie dood, Allah groot\u2019 en met spandoeken waarop wordt opgeroepen tot wraak; een paar zelfgekozen voorgangers roepen schuimbekkend en in het kromst denkbare Nederlands dreigementen in de microfoon die, als je op de klanken afgaat, wat primitieve bloeddorstigheid en gehoorzaamheid aan de Opperderwisj betreft, niets te raden overlaten en in het hart van onze steden woeden, onder politiebegeleiding, krachten die alles tarten wat ons heilig is of althans behoorde te zijn.\u00a0(..)\u00a0\u2019We hebben ze als stakkers verwend, en we krijgen ze als wolven terug.\u201d (<a href=\"https:\/\/www.delpher.nl\/nl\/kranten\/view?facets%5Bspatial%5D%5B%5D=Landelijk&amp;facets%5Bpapertitle%5D%5B%5D=NRC+Handelsblad&amp;query=+komrij+rushdie&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;identifier=KBNRC01%3A000031429%3Ampeg21%3Aa0188&amp;resultsidentifier=KBNRC01%3A000031429%3Ampeg21%3Aa0188\">NRC 8\/3\/89<\/a>)<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Journalist Bart Top schreef hierover\u00a0later in zijn studie\u00a0Moslims en Media-effecten:\u00a0\u201cHet is wellicht voor het eerst dat in een Nederlands kwaliteitsmedium zo heftig het perspectief van \u2018wij-Nederlanders\u2019 tegenover dat van \u2018zij-moslims\u2019 neergezet wordt.\u201d<\/p>\n<p>Top citeert ook het Parool dat in die tijd het verdwijnen van een taboe signaleeerde: \u2018De Rushdie-affaire heeft in Nederland heel wat losgemaakt. Opeens wordt er hardop gekankerd op \u2018de islamieten\u2019 en niet alleen in extreem-rechtse kring. Een taboe op kwaadspreken lijkt gesneuveld.\u2019 (Het Parool, 18\/3\/89)<\/p>\n<p>Ilhan Akel, destijds voorlichter van het Nederlands Centrum Buitenlanders (NCB) concludeerde in maart 1989 in een interview in\u00a0<a href=\"https:\/\/www.delpher.nl\/nl\/kranten\/view?query=ilhan+akel+rushdie&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;identifier=ddd%3A010472128%3Ampeg21%3Aa0081&amp;resultsidentifier=ddd%3A010472128%3Ampeg21%3Aa0081\">De Waarheid<\/a>:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u201cHet is toch frappant dat de brief die de islamitische organisaties aan Lubbers hadden gestuurd \u2013 waarin zij de oproep tot moord veroordeelden, evenals de boekverbranding \u2013 noch v\u00f3\u00f3r de demonstratie, noch erna een rol in de berichtgeving heeft gespeeld. De media waren alleen ge\u00efnteresseerd in extremisten, zonder zich de vraag te stellen wat hun plaats is binnen de islamitische gemeenschap. (..)\u00a0\u00a0Als je een willekeurige voorbijganger een extreem standpunt hoort verkondigen, dan zeg je toch ook niet dat dat d\u00e9 mening van het Nederlandse volk is. In de delicate situatie die rond het boek van Rushdie was ontstaan, werd een beeld opgeroepen als zou de islam met het zwaard aan de grens klaar staan om het Nederlandse cultuurgoed te vernietigen.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Na de Rushdie-affaire toonden Nederlandse media meer belangstelling voor in Nederland woonachtige moslims. Dat gebeurde bijvoorbeeld tijdens\u00a0<a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Golfoorlog_van_1990-1991\">de Eerste Golfoorlog<\/a>, na het verschijnen van het boekje\u00a0<a href=\"http:\/\/www.republiekallochtonie.nl\/blog\/achtergronden\/terugkijken-op-zoek-naar-mohamed-rasoel\">De ondergang van Nederland \u2013 land van na\u00efeve dwazen<\/a>\u00a0van Mohamed Rasoel (pseudoniem van de vari\u00e9t\u00e9artiest (Mansoor) Zoka Fatah) of nadat toenmalig\u00a0<a href=\"https:\/\/www.groene.nl\/artikel\/ovatie-voor-bolkestein\">VVD-leider Bolkestein in Luzern<\/a>\u00a0had gesteld dat de Europese beschaving hoger staat dan de islamitische.<\/p>\n<h2>Onderzoek naar beeldvorming van moslims in de media<\/h2>\n<p>De Rushdie-affaire in 1989 is ook het startpunt van onderzoeken naar de wijze waarop over Nederlandse moslims in de media werd gesproken.<\/p>\n<p>Dat begon met een doctoraalscriptie over de media ten tijde van de Rushdie-affaire van Fokko Minnema. Deze kwam\u00a0volgens Bart Top\u00a0onder andere tot de conclusie dat er sprake was van \u2018morele paniek\u2019. Hij onderscheidde zes verschillende fases waarin een groepje \u2018fanatieke en schuimbekkende\u2019 moslims op straat worden vereenzelvigd met \u2018de\u2019 islam die tegenover \u2018de Nederlandse samenleving\u2019 wordt gesteld. Uiteindelijk gaat de overheid met \u2018de\u2019 moslims praten, waardoor de gehele moslimgemeenschap \u2018verantwoordelijk gesteld\u2019 wordt voor de ongeregeldheden. Het patroon dat Minnema 30 jaar geleden signaleerde, zou zich in de jaren daarna nog vaak herhalen.<\/p>\n<p>De journalisten Kross,\u00a0Lahaise en Joseph schreven voor de Nederlandse Vereniging van Journalisten in 1991 het rapport\u00a0<a href=\"https:\/\/books.google.nl\/books\/about\/De_vijfde_colonne_in_grillrooms_en_koffi.html?id=vDgkAAAACAAJ&amp;redir_esc=y\"><em>De vijfde colonne\u00a0in grillrooms en koffiehuizen<\/em><\/a>\u00a0over de berichtgeving over moslims tijdens de Eerste Golfoorlog en trokken de volgende conclusie:<\/p>\n<blockquote>\n<p>Uit ons dosier is onder andere gebleken dat veel journalisten over migranten schreven zonder zich in voldoende mate rekenschap te \u2013 kunnen \u2013 geven van de effecten van hun berichtgeving. Wellicht trapten zij soms in dezelfde valkuilen waar zij hun lezers voor wilden waarschuwen: stigmatisering van islamitische bevolkingsgroepen in ons land onder druk van een irrationeel vijandsbeeld\u2026Wie sommige blunders in ogenschaouw neemt, ontkomt niet aan de indruk dat\u00a0het met name in de eindredactie nogal eens aan de nodige expertise of verantwoordelijkheid ontbreekt.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>De islamologen Shadid en Van Koningsveld publiceerden een jaar later het boek\u00a0<a href=\"https:\/\/www.interculturelecommunicatie.com\/download\/mythe.pdf\">De mythe van het islamitisch gevaar; hindernissen bij integratie<\/a>\u00a0waarin ze uitgebreid ingingen op het opkomend anti-islamisme naar aanleiding van de discussies die ontstonden na de publicatie van het boekje van Rasoel en de uitspraken van Bolkestein. De beeldvorming van moslims in het debat was volgens de auteurs eenzijdig, karikaturaal en anti-islamitisch.\u00a0\u00a0Ze verwezen hierbij ook naar de historische bronnen van het anti-islamisme, beginnend bij de eerste christelijke polemieken tegen de islam in de 8een 9eeeuw, de kruistochten en het koloniale tijdperk waarin het Nabije Oosten steeds als primitief en inferieur werd voorgesteld. Ook het beschouwen van moslims als \u20185e colonne\u2019 was volgens de auteurs al zichtbaar in de tijden na\u00a0<a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Verdrag_van_Granada\">de val van Granada in 1492\u00a0<\/a>toen islamitische minderheden met vergelijkbare bewoordingen werden omschreven.<\/p>\n<p>Sajidah Abdus Sattar wees in een\u00a0<a href=\"https:\/\/www.delpher.nl\/nl\/kranten\/view?coll=ddd&amp;query=Abdus+Sattar&amp;facets%5Bspatial%5D%5B%5D=Landelijk&amp;facets%5Bpapertitle%5D%5B%5D=De+Volkskrant&amp;sortfield=date&amp;page=2&amp;identifier=ABCDDD%3A010866994%3Ampeg21%3Aa0538&amp;resultsidentifier=ABCDDD%3A010866994%3Ampeg21%3Aa0538\">opiniestuk in de Volkskrant in 1992<\/a>\u00a0op het gegeven dat in de Nederlandse berichtgeving over de islam moslims zelf amper aan het woord kwamen en dat er bij Nederlandse journalisten sprake was van een gebrek aan kennis over de islam.\u00a0In een onderzoek dat zij in 1995 voor de Nederlandse Moslimraad en de Nederlandse Moslim Omroep deed naar de berichtgeving over moslims in Nederlandse kranten in 1993 en 1994, concludeerde ze onder andere:\u201dUit de berichtgeving, de selectie en weergave van nieuwsitems en uit opiniestukken in kranten blijkt dat de islam en moslims overwegend in negatieve zin in de aandacht komen.\u201d En:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u201cHet zijn niet alleen haat-opwekkende uitlatingen die gevaarlijk zijn. Ook onjuiste eenzijdige en onvolledige berichtgeving kunnen het maatschappelijk klimaat zo verzieken dat de ontwikkeling van het echte, harde anti-islamisme wordt vergemakkelijkt. Vooral wanneer respectabele politici en kwaliteitskranten zich hieraan schuldig maken, kunnen racisme en haat tegen moslims daarmee worden gelegitimeerd.\u201d\u00a0(S. Abdus Sattar, Onderzoek naar anti-islamitische tendensen in de Nederlandse pers).<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>K. Nijhoff en J. Trompetter, beiden verbonden aan de Rijksuniversiteit Utrecht, presenteerden in 1995 het onderzoek<a href=\"https:\/\/www.bibliotheek.nl\/catalogus\/titel.125122349.html\/hoofddoekjes-en-soepjurken--een-onderzoek-naar-de-beeldvorming\/\" class=\"broken_link\">\u00a0\u2018Hoofddoekjes en soepjurken\u2019<\/a>\u00a0in opdracht van het Samenwerkingsverband Marokkanen en Tunesi\u00ebrs (SMT) en concludeerden onder andere dat in de Nederlandse pers de islam vooral wordt geassocieerd met agressie en terrorisme. De beeldvorming over moslims is volgens hen ongenuanceerd en wordt gedomineerd door een hang naar sensatie van de pers die weinig oog heeft voor de diversiteit aan stromingen binnen de islam. Veel problemen die zich voordoen met migranten, worden teruggevoerd naar een moslimcultuur, die de oorzaak zou zijn. Zo vindt volgens het rapport een stigmatisering plaats van moslims \u2018die vooroordelen in leven houdt en\/of versterkt.<\/p>\n<p>In hetzelfde jaar ten slotte verscheen\u00a0<em>Islam als stigma<\/em>\u00a0van Karin Huigh en Ineke van der Valk in de bundel\u00a0<a href=\"https:\/\/www.bibliotheek.nl\/catalogus\/titel.141325437.html\">Dialoog; joden, christenen, moslims en humanisten leveren gespreksstof.<\/a>\u00a0Huigh en Van der Valk bieden hierin een uitgebreid theoretisch kader met aandacht voor de rol die onder andere racisme, ori\u00ebntalisme, etnocentrisme en machtsverhoudingen spelen bij de totstandkoming van het nieuws.\u00a0Aan de hand van mediaberichten, waaronder een kerstbijlage van de Volkskrant over de islam, concluderen de auteurs:<\/p>\n<blockquote>\n<p>\u201cHet toenemende racisme weerspiegelt zich in en wordt gevoed door de media. De berichtgeving in de media impliceert een interpretatie van de werkelijkheid, die bestaande machtsstructuren objectiveert, legitimeert en mede in stand houdt. Dit betekent onder meer de reproductie van racisme middels de media. Hierbij speelt een eenzijdig, monolitisch en stereotype beeld van de \u2018islam\u2019 \u2013 en van de Arabische wereld- een belangrijke rol.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>En dit was nog allemaal voordat de berichtgeving over moslims werd gedomineerd door de opkomst van Fortuyn en Wilders, de aanslagen van 11 september, de moord op Theo van Gogh, Syri\u00ebgangers. Wat die ontwikkelingen voor een effect hadden op berichtgeving over moslims,\u00a0wordt\u00a0in een volgend artikel verkend.<\/p>\n<p><em>Dit artikel vormt een onderdeel van artikelen die op Republiek Allochtoni\u00eb en\u00a0<a href=\"http:\/\/www.nieuwwij.nl\/\">Nieuwwij\u00a0<\/a>zullen verschijnen in het kader van de verkenning\u00a0Hoe worden moslims in de vier grootste Nederlandse kranten geportretteerd?\u00a0Dit is een initiatief van\u00a0<a href=\"https:\/\/thehaguepeace.org\/\">The Hague Peace Projects<\/a>. Meer\u00a0<a href=\"http:\/\/www.republiekallochtonie.nl\/blog\/nieuws\/onderzoek-naar-beeldvorming-van-moslims-in-nederlandse-kranten\">hier<\/a>.<\/em><\/p>\n<\/div>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_divider color=&#8221;#2EA3F2&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][\/et_pb_divider][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; custom_margin=&#8221;0px||0px||true|false&#8221; custom_padding=&#8221;0px||0px||true|false&#8221; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.16&#8243; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.16&#8243; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.16&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; text_font=&#8221;|700|||||||&#8221; text_font_size=&#8221;18px&#8221; header_3_font=&#8221;|700|||||||&#8221; header_3_text_color=&#8221;#2EA3F2&#8243; header_3_font_size=&#8221;30px&#8221; header_3_line_height=&#8221;1.4em&#8221; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;]<\/p>\n<h3 style=\"text-align: center;\">Related Posts<\/h3>\n<p>[\/et_pb_text][et_pb_blog fullwidth=&#8221;off&#8221; posts_number=&#8221;3&#8243; include_categories=&#8221;56&#8243; use_manual_excerpt=&#8221;off&#8221; excerpt_length=&#8221;0&#8243; show_more=&#8221;on&#8221; show_author=&#8221;off&#8221; show_date=&#8221;off&#8221; show_categories=&#8221;off&#8221; show_excerpt=&#8221;off&#8221; use_overlay=&#8221;on&#8221; overlay_icon_color=&#8221;rgba(0,0,0,0)&#8221; hover_overlay_color=&#8221;rgba(46,163,242,0.29)&#8221; hover_icon=&#8221;&#xe050;||divi||400&#8243; _builder_version=&#8221;4.22.2&#8243; header_text_color=&#8221;#000000&#8243; header_line_height=&#8221;1.2em&#8221; body_font=&#8221;|700||on|||||&#8221; meta_font=&#8221;Roboto|300|||||||&#8221; custom_margin=&#8221;||2vw||false|true&#8221; custom_padding=&#8221;||||false|true&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; border_width_all=&#8221;0px&#8221; locked=&#8221;off&#8221; global_colors_info=&#8221;{}&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_blog][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Onderzoek bevestigt: negatieve berichtgeving over moslims domineert The Hague Peace Project heeft onderzoek gedaan naar stereotype beeldvorming in de vier grootste kranten van Nederland. Dit was een samenwerking met Stichting NieuwWij\u00a0en\u00a0Republiek Allochtoni\u00eb. In de beleving van veel Nederlandse moslims maken landelijke media zich regelmatig schuldig aan partijdige, stereotyperende en overmatig negatieve berichtgeving. Deze klachten worden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3403,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","content-type":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[56,2],"tags":[],"class_list":["post-3402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-muslim-dialogue","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3402"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3402\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/thehaguepeace.org\/site\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}